Home / ANA SAYFA / ÖĞRENME STİLLERİ
Resim KAYNAK: https://indigodergisi.com

ÖĞRENME STİLLERİ

Bireylerin sahip oldukları özellikler onların öğrenmelerini etkilemektedir. Bu yüzden hedeflenen davranışlara ulaşabilmek için zaman, yöntem, materyal özellikleri yanında öğrenci özelliklerinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Öğrenci Özellikleri:

1.Genel Karakteristik Özellikler:

-yaş,

-konum,

-cinsiyet vs.

2. Hazırbulunuşluk düzeyi

3. Öğrenme stili

Öğrenme stili; bir bireyin öğrenme çevresini psikolojik olarak nasıl algıladığını, çevresi ile nasıl etkileşimde bulunduğunu ve nasıl tepki verdini belirleyen faktörler kümesidir.

Çağdaş eğitim sistemi, öğrencilere yönelik bireyselleştirilmiş eğitim olanaklarını içerir ve her bir öğrencinin kişisel özelliklerine ve bireysel ihtiyaçlarına yönelik bir farkındalığın önemine vurgu yapar. Tüm öğrenciler aynı dersi aynı şekilde öğrenemez, öğrencilerin öğrenmeye aktif bir biçimde katılımları, kendilerine özgü yöntemlerle olmaktadır.

Öğrenme stilleri kısaca, her bir öğrencinin yeni ve zor bilgiyi öğrenmeye hazırlanırken, öğrenirken ve hatırlarken farklı ve kendilerine özgü yollar kullanmasıdır. Öğrenme stilleri, öğrencilerin öğrenme etkinliklerini, kendilerine uygun öğrenme stiline göre ayarlamalarına ve akademik anlamdaki başarılarını arttırmada oldukça önemli bir konudur.

Öğrenme stilleri genel bir değerlendirmeyle Görsel, İşitsel ve Kinestetik/Dokunsal olmak üzere üç boyuta ayrılabilir.

GÖRSEL TİP

Görseller, özel yaşamlarında genellikle düzenli ve titizdir.

Karışıklık ve dağınıklıktan rahatsız olurlar.

Dağınık bir masada çalışamazlar, önce masayı kendilerine göre düzenlerler, daha sonra çalışmaya başlarlar.

Kalem, silgi, kalemtıraş gibi araçlar için sıra veya masada kendilerine göre yerler belirlerler ve bu araç gereçleri hep bu yerlerde tutarlar.

Çantaları, dolapları her zaman düzenlidir.

Yazmayı sevmeseler bile defterlerini düzenli ve itinalı kullanırlar.

Defterlerinin köşeleri kıvrılmaz, kıvrılırsa da ataç takarak bu kıvrılmayı önlemek için gayret gösterirler.

Bu özelliklerinden dolayı, evde büyükleri, okulda da öğretmenleri tarafından takdir edilirler.

Hatta pek fark edilmese de diğer öğrencilere göre daha el üstünde tutulur, örnek gösterilirler.

Düz anlatım dediğimiz (okullarda öğretmenin ya da bir öğrencinin dersi anlatması) öğretim yönteminden yeterince yararlanamazlar. Tam olarak anlamaları için dersin mutlaka görsel malzemeler ile desteklenmesi gerekir.

Harita, poster, şema, grafik gibi görsel araçlarla kolay öğrenirler ve bu araçlarla öğrendiklerini kolay hatırlarlar.

Öğrendikleri konuları gözlerinin önüne getirerek hatırlamaya çalışırlar.

İŞİTSEL TİP

İşitseller, küçük yaşlarda kendi kendilerine konuşurlar.

Ses ve müziğe duyarlıdırlar.

Sohbet etmeyi, birileri ile çalışmayı severler.

Genellikle ahenkli ve güzel konuşurlar.

Yabancı dil öğreniminde (konuşma ve dinleme becerilerinde) başarılıdırlar.

İlkokul 1 ve 2. sınıflarda kendi kendine konuşmaları nedeniyle öğretmeni dinleyemezler, bu özellikleri nedeniyle, işittiklerini daha iyi anlama özelliklerine rağmen bu şanslarını kaybederler.

Gözle okuma esnasında hiçbir şey anlamayabilirler. Bu nedenle en azından kendi kulağının duyabileceği bir sesle okumalarına izin verilmelidir.

İşittiklerini daha iyi anlarlar.

Daha çok konuşarak, tartışarak öğrenirler.

Bilgi alırken dinlemeyi, okumaya tercih ederler.

Olay ve kavramları birinin anlatması ile daha iyi anlarlar.

Grup ve ikili çalışmalarda konuşma ve dinleme olanakları olduğu için iyi öğrenirler.

Hatırlamak istediklerini, birisi kendilerine anlatıyor ya da söylüyormuş gibi işiterek hatırlarlar.

KİNESTETİK / DOKUNSAL TİP

Dokunsallar oldukça hareketli olur.

Sınıfta yerlerinde duramazlar.

Sürekli hareket halindedirler.

Tahtayı silmek, pencereyi açmak, kapıyı örtmek, tebeşir getirmek hep onların görevi olsun isterler.

Uzun müddet oturmaya zorlanırlarsa derste ne olup bittiğini de anlamaz hale gelebilirler. Bu hareketlilik, uygun işlere yönlendirilmezse genelde sınıfta problem çıkarırlar.

Tahta-tebeşir-anlatım ders işleme sisteminden en az yararlananlar onlardır.

Dersin anlatılması veya görsel malzemeler ile zenginleştirilmesi, kinestetik/dokunsal öğrencinin öğrenmesine beklenen ölçüde katkı sağlamaz. O nedenle, sınıflarımızda ideal ders araçları olarak kabul edilen, şema, harita, fotoğraf gibi görsel araçlar, kinestetik öğrenci için (görsel öğrencilere göre) daha az değer taşır. Çünkü ne kadar renkli ve canlı olursa olsun görsel materyaller onların öğrenmesini beklenen ölçüde kolaylaştırmaz. Anlatımdan da yararlanamazlar.

Öğrenebilmeleri için mutlaka ellerini kullanacakları, yaparak-yaşayarak öğrenme dediğimiz öğrenme tekniklerinin uygulanması gerekir.

Sınıf yerine okul bahçesi veya laboratuarda dokunarak, ellerini kullanarak olayların içinde yaşayarak çok daha iyi öğrenirler.

ÖĞRENME STİLLERİ KURAMLARI:

1. Keefe’e göre öğrenme stilleri.

2. Dunn ve Dunn’a göre öğrenme stilleri.

3. Kolb’a göre öğrenme stilleri.

4. Gregorc’a göre öğrenme stilleri.

5. Barsch’a göre öğrenme stilleri.

  1. KEEFE’E GÖRE ÖĞRENME STİLLERİ.

*Öğrencinin, öğrenme çevresiyle etkileşimde bulunurken çevreyi nasıl algıladığı ve çevresine yönelik verdiği tepkilerin bilişsel, duyuşsal ve fizyolojik özellikleri önemlidir.

*Bilişsel ögeler bilgi işleme sisteminin içsel kontrolü ile ilgilidir ve yetiştirilmeyle değiştirilebilir.

*Duyuşsal ve çevresel ögeler ise tercihe dayalıdır, ancak bireyin nasıl yetiştirildi onun algılarını etkiler. Duyuşsal ve çevresel ögeler de değiştirilebilir ancak bu değişimler bilişsel ögelerde olduğu kadar yavaş değildir.

2. DUNN VE DUNN’A GÖRE ÖĞRENME STİLLERİ

Bireylerin özellikle biyolojik ve kişisel gelişim özelliklerinden kaynaklanan farklılıkları göz önünde bulundurarak öğretimi bazı öğrenciler için uygun hale getiren yoldur.

Dunn’a göre öğrenme stili, her türlü fiziksel özelliklerin (gürültü, aydınlatma, oturma düzeni, hareket ve gruplama) sınıftaki öğrencilerin gereksinimlerine göre düzenlenmesiyle ilgilidir.

Öğrencilerin öğrenme stillerini onların; duyarak mı, konuşarak mı, yaparak ve yaşayarak mı ya da bunların tümüyle mi daha iyi öğrendiği belirler.

Dunn ve Dunn’ın öğrenme stili kuramı, doğrudan öğrenmeyi tanımlama yerine, bilgiyi yönlendirmede bireyin iç dinamiklerine -yeteneğine etki eden dış faktörleri- etkenleri tanımlamayı yeğlediği görülmektedir.

Dunn, çeşitli öğrencilerin öğrenme çıktılarını ve öğrenmeye ilişkin tercihlerini gözleyerek, bu farklılıkların yetenekten daha çok diğer etkenlerin bir sonucu olduğuna inandı. Gözlemleri sonucunda, öğrenme farklılıklarını gösteren yaklaşık olarak otuz iki alan tanımladı. Bunları duyusal, fiziksel, çevresel ve sosyal değişkenler olmak üzere dört büyük grupta toplayarak, bu değişkenlerin de kendi içlerinde alt değişkenlerini tanımladı. Daha sonraki aşamada, öğrenme grupları içerisinde ve çevresel değişkenleri de içine alan etkenlerin tanımlanmasıyla sonuçlar yeniden tanımlandı. Hem biyolojik hem de gelişimsel etkenler çıkartıldı.

Dunn, bu etkenleri bireyin durumunu ortaya çıkaracak biçimde bir anket (LSI-earning Style Inventory) geliştirdi. Dunn, bu anketin amacının, bireyin öğrenme stillerinin altında yatan psikolojik etkenleri, değer sistemlerini ve tutumlarının niteliğini belirlemek ya da öğrencilerin tercihlerinin neden varolduğunu araştırmak olmadığını belirtmiştir.

Dunn ve Dunn, öğrenme stili tanımlamamıştır. Bunun yerine, öğrenme biçimlerine etki eden etkenleri öğrenme stili etkenleri olarak tanımlamıştır.

Bunlar; çevresel etkenler, duyusal etkenler, sosyolojik etkenler, fiziksel etkenler ile genel faktörlerdir.

Dunn ve Dunn’ın Öğrenme Stili Etkenleri

Çevresel Etkenler

Işık, ısı, dekorasyon, müzik ve gürültü, şeklinde tanımlanmıştır.

Duyusal Etkenler

Güdüleme ve yapının niteliği şeklinde tanımlanmıştır.

Sosyolojik Etkenler

Bireysel ya da eşli çalışma, uzman kılavuz denetiminde çalışma, yalnız çalışma, biçimindedir.

Fiziksel Etkenler

Ders yapma zamanı, hareketlilik, bir şeyler yeme ihtiyacı duyma, işitsel, görsel, dokunma duyularına hitap etme, vb. olarak tanımlanmıştır.

Genel Etkenler

Kavramların düşük ya da yüksek düzeyde olması, öğretmenlerin kullandığı öğretme yöntemleri, kültürel ve diğer etkenler şeklinde tanımlanmıştır.

Dunn ve Dunn buradan hareket ederek öğrenme stilini eğitimde verimliliği sağlamak amacıyla öğretimsel çevreyi düzenleme bazında tanımlamıştır. Aşağıda bu özellikler verilmiştir.

Öğrenme Stiline Etki Eden Özellikler

Ses Düzeyi

1. Sesi tercih eden öğrenciler için kulaklıklarına yumuşak ve barok türü müzik verme,

2. Sesi tercih edenler için konuşma alanları sağlama,

3. Sessizliği tercih edenler için ayrı ve oldukça sessiz birimler sağlama,

Işık

1. Işığa gereksinim duyanlara lamba ya da onları pencere kenarına oturmalarını sağlama,

2. Az ışığı tercih edenler için doğrudan değil, dolaylı biçimde ya da ışığın şiddetini azaltma,

3. Az ışığı tercih edenler için ışığı dağıtıcı araçları kullanma,

Isı

1. Isıyı tercih edenler için, kazak giymesine, odanın ortasına oturmasına, sıcaklığı artırmasını sağlama,

2. Serin havayı tercih edenler için, vantilatör ya da klima sağlama,

Düzenleme

1. Doğru biçimde oturma gereksinimi hissedenler için, tablası olan çelik ya da plastik veyahut ağaç sandalyeler sağlama,

2. Rahat oturma biçimini gereksinim duyanlar için, yumuşak sandalyeler ya da koltuklar veyahut halı üzerinde oturmalarını sağlama,

Güdüleme

1. Üst derecede güdülenmiş öğrenciler için, bireylerin kendilerinin tanımladığı hedefler, kendilerince tanımlanan öğrenme ve değerlendirme stratejileri ya da zıt paket öğrenme etkinliklerini kullanma,

2. Güdülenmemiş öğrenciler için, küçük etkinlikler verme, sıkça denetim yapma, bireye kısa zamanlı dönemlerde güdülemeyi ve çalışmasını sürdürmesini sağlayıcı etkilerde bulunma, orta düzeyde bireysel hedef geliştirmesini destekleme, bunun yanında gelişim sürecini izleme ve kayıt altına alma ve sık biçimde dönüt verme,

Sebatlılık

1. Zıt öğrenme etkinlikleri sağlama, uzun dönemli değerlendirme, az sayıda denetleme, görev tamamladığında övgüyü kullanma,

2. Kısa dönemli sebata sahip olanlar için değerlendirmeleri sıkça yapma,

Sorumluluk

1. Kendisini sorumluluk anlamında üt derecede sahip olduğunu hissedenlere yönelik olarak kendi hedeflerini belirlemede ve kendisinden istenilen davranışlarını yerine getirmedeki durumlarını destekleme,

2. Başardığı işlere yönelik olarak kısa dönemli denetimler yapma, becerdiği her bir iş için övgüyü kullanma,

Yapı

1. Bireyleri yapı, zaman açısından serbest bırakma,

2. Aşamalı öğrenme yapısını böyle bir öğrenme biçimine sahip olanlar için kullanma,

3. Üst derecede yapılandırmayı tercih edenler için, hedefleri açık hale getirilmesi ve programlandırılmış çalışmaların ve aşamalandırılmış etkinlikleri programlayarak örnekleri sunma,

Öğrenme Grupları

1. Yalnız çalışmayı sevmeyenler için, bireysel değerlendirme ve bireysel seçebilecekleri tercihleri yaratma,

2. Eşli çalışmayı sevenler için eşli çalışma ortamı yaratma,

Yardım Tercih Etme

1. Çalışma esnasında uzman ya da geri bildirim verebilecek yapı ve ortamları sağlama,

2. Bunun dışında hiçbir kimseye ya da programlandırılmış her hangi bir düzenlemeye ihtiyaç duymayanlar için ortamlar yaratma,

Değişik Biçimlerde Öğrenme

1. Değişik öğrenme içimlerine sahip olanlar için ortamlar yaratma,

2. Bunun dışında, değişik öğrenme biçimlerine sahip olmayanlar için rutin-sıradan ve yapılandırılmış etkinlikleri yapılandırma,

Sese Bağlılık Durumu

1. Kayıtları, görüntüleri, tartışmaları, sunumları, radyo ve ağızdan-sözlü biçimde yapılan yönerge ve açıklamaları kullanma, bunun yanında, görsel, dokunmaya ve harekete yönelik olan uygulamaları destekleme,

Resimleme

1. Resimleri, filmleri izleme, grafiklerle destekleme, yansılarla, bilgisayarla çizimlerle, kitaplarla dergilerle ve programlanmış öğrenme aşamalarıyla destekleme ve sesli, dokunma ve hareketle destekleme,

Dokunma

1. Hareket edilebilir, dokunabilir, olan kaynakları ve özelikle üç boyutlu ve yönlendirilebilir araçları kullanma, bunun yanında, ses ve dokunma ile hareketi destekleme,

Kinesthetic (Devinduyumsal)

1. Ses, görüntü ve dokunmayı sağlama yoluyla güçlendirici yürümeyi; yer oyunlarını, eylemeyi, etkinliği, ziyaret etmeyi ve hedefleri sürdürmeyi, planlamada etkin davranmayı ve gerçek fırsatlar yaratmada etkinlikleri sağlama,

Alma

1. Çalışma sırasında bir şeyler içme ya da yeme ihtiyacı duyanlara olanak sağlama,

2. Ya da bunun dışında kalanlara böyle bir ortam sağlamama,

Sabah ya da Akşam Çalışma

1. Akşam çalışanlar için ödevleri akşama yapılacak çalışmalar verme,

2. Ya da bunun tam tersi yani sabah yapılacak çalışmaları verme,

3. Bu çalışmaları öğleye doğru ya da öğleden sonraları yapacak biçimde ödevlendirme,

Hareketlilik

1. Hareketlilik isteyen öğrenciler için ortam ve fırsat verme ya da tam tersi olanlar için belirli bir yerde oturmalarına izin verme,

Ailesi Tarafından Ödüllendirme-Güdülenme

Ailesi tarafından güdülenmesine fırsat verebilecek ödevler verme ve ailesine sıklıkla öğrenciyle birlikte çalışabilecekleri ödevler verme,

Ya da böyle durumda olmayanlara, ailesi tarafından ödüllendirmeyi gerektirmeyen ödevleri verme,

Öğretmenin Güdülemesi

1. Öğretmenin güdülemesini gerektiren durumlar yaratma ve küçük ya da bireysel anlamda doğrudan güdülenmeyi sağlayıcı ortam oluşturma,

2. Bunun yanında böyle bir ihtiyaç duymayanlara da gruplar arası ya da eşleriyle birlikte çalışmalarına ortam sağlama,

3. Bireysel çalışma olanağı yaratma, olarak tanımlanabilir.

3. KOLB’A GÖRE ÖĞRENME STİLLERİ

Kolb öğrenme stilini, bireyin kişisel tercihleriyle seçtiği metot olarak tanımlamaktadır.

Kolb’a göre yeni bilgi, beceriler veya tutumlar yaşantısal öğrenmenin dört biçimi içinde yer almasıyla gerçekleştirilebilir. Öğrencilerin etkin olabilmeleri için dört farklı yeteneğe ihtiyaçları vardır. Bunlar;

1-Somut yaşantı (concrete experience) (S.Y) yetenekleri; öğrenci bizzat olayın içinde olur, öğrenmeye aktif katılır, yaşantı ve sorunlarla bizzat ilgilenir, özel denyimlerle, somut algılayabileceği durumlarla öğrenir.

2-Yansıtıcı gözlem (reflective observation) (Y.G) yetenekleri; öğrenci uygulamalarda yer almak yerine, olayları sezgi yoluyla anlar, izler, dikkatli gözlem yapar, kendi görüşlerini ön plana çıkarır, karar verme yetilerini iyi kullanır.

3-Soyut kavramsallaştırma (abstract conceptualization) (S.K) yetenekleri; duygularda daha çok mantık ve kavramlar önemlidir. Bilimsel yaklaşım esastır.

4- Aktif yaşantı (active experimentation) (A.Y) yetenekleridir; öğrenci olayı izlemek yerine aktif olarak uygular. Risk alabilir, yaparak yaşayarak öğrenir, dışa dönüktür ve problemin çözümünde etkindir.

Yani, öğrenciler önyargı olmaksızın kendilerini yeni yaşantılara açık tutabilmeli(S.Y), pek çok açıdan yaşantılarını gözlemleyebilmeli ve yansıtabilmeli(Y.G), gözlemlerini mantıksal olarak sağlam kuramlar içine oturtabilecekleri kavramlar oluşturabilmeli(S.K), problem çözme ve karar verme aşamalarında bu kuramları kullanabilmelidirler(A.Y).

Kolb’e göre öğrenme sürecinin iki temel boyutu vardır. Bunlardan birincisi; soyut kavramsallaştırmadan somut yaşantıya uzanır, ikincisi; aktif yaşantıdan yansıtıcı gözleme uzanır.

Kolb öğrenme sitili modelinde somut yaşantı ve soyut kavramsallaştırma, bireyin bilgiyi nasıl algıladığını, yansıtıcı gözlem ve aktif yaşantı da bireyin bilgiyi nasıl işlediğini açıklar. Yani; Kolb öğrenme sitili modeline göre bireyler bilgiyi hissederek veya düşünerek algılar, izleyerek veya yaparak işlerler.

Burada bireyin öğrenme sitilini tek bir yetenek belirlememektedir. Her bir bireyin öğrenme sitili, dört öğrenme yeteneğinin bileşenidir. 1976 yılında Kolb tarafından geliştirilen ve eleştiriler sonucunda yeniden 1985 yılında yine Kolb tarafından düzenlenen öğrenme sitili envanterindeki puanlar, bireyin soyuttan somuta (SK-SY), aktiften yansıtıcıya (AY-YG) kadar farklı tercihlerini ortaya koymaktadır.

Kolb öğrenme sitili envanterinin Türkiye’de de uygulanabileceği belirtilmiştir. Bireylerin puanları toplamı ile bireyin hangi öğrenme sitiline sahip olduğu belirlenir. Bu öğrenme sitilleri; değiştiren, özümseyen, ayrıştıran ve uyumsayan (yerleştiren) öğrenme sitilleridir.

Değiştiren öğrenme sitiline sahip bireyler, somut yaşantı ve yansıtıcı gözlem öğrenme yeteneklerini kullanırlar. Hissederek ve izleyerek öğrenirler. Düşünceleri biçimlendirirken kendi duygu ve düşüncelerini gözönüne alırlar.

Özümseyen öğrenme sitiline sahip bireyler, yansıtıcı gözlem ve soyut kavramsallaştırma öğrenme yeteneklerini kullanırlar. İzleyerek ve kavramlar yoluyla düşünerek öğrenirler. Bir şeyler öğrenirken soyut kavramlar ve fikirler üzerinde yoğunlaşırlar.

Ayrıştıran öğrenme sitiline sahip bireyler, soyut kavramsallaştırma ve aktif yaşantı öğrenme yeteneklerini kullanırlar. Kavramlar yoluyla düşünerek ve yaparak öğrenirler. Problem çözme, karar verme, fikirlerin mantıksal analizi ve sistematik plânlama temel özellikleridir.

Uyumsayan öğrenme sitiline sahip bireyler, aktif yaşantı ve somut yaşantı öğrenme yeteneklerini kullanırlar. Yaparak ve hissederek öğrenirler. Plânlama yapma, kararları yürütme ve yeni deneyimler içinde yer alma temel özellikleridir.

Bu öğrenme sitillerine sahip bireylerin temel özellikleri aşağıda verilmiştir.

Değiştiren (Divergent) Öğrenme Sitili

Değiştiren öğrenme sitiline sahip bireyler, somut yaşantı ve yansıtıcı gözlem öğrenme yetenekleri baskındır. Bu bireylerin en önemli özellikleri, düşünme yeteneği, anlam ve değerlerin farkında olmalarıdır. Bu bireylerin temel yeteneği, somut durumları pek çok açıdan gözden geçirmek ve ilişkileri anlamlı bir şekilde organize etmektir. Bu sitilde eylemden ziyade gözleyerek uyum sağlama vurgulanır. Bu bireyler, öğrenme durumunda sabırlı, nesnel, dikkatli yargıda bulunurlar, fakat bir eylemde bulunmaktan kaçınırlar. Düşünceleri biçimlendirirken kendi duygu ve düşüncelerini dikkate alırlar. Bu öğrenme sitiline değiştiren denmesinin nedeni, bu sitile sahip bireyler, bir beyin fırtınası gibi alternatif fikirleri meydana getirmesinin istendiği durumlarda daha iyi performans göstermeleridir.

Özümseyen (Assimilator) Öğrenme Sitili

Özümseyen öğrenme sitiline sahip bireylerin baskın olduğu öğrenme yetenekleri, soyut kavramsallaştırma ve yansıtıcı gözlemdir. Bu bireylerin en önemli özellikleri, kavramsal modelleri oluşturma yeteneklerinin olmasıdır. Ayrıştıran öğrenme sitiline sahip bireylerdeki gibi, bu bireyler de sosyal konular üzerine daha az odaklanırlar, soyut kavramlar ve fikirlerle daha çok ilgilidirler. Fikirler bu bireylerin pratik değerleriyle daha az yargılanırlar. Burada kuramların mantıksal olarak sağlam ve kesin olması daha önemlidir. İzleyerek ve düşünerek öğrenme söz konusudur.

Ayrıştıran (Converger) Öğrenme Sitili

Ayrıştıran öğrenme sitiline sahip bireyler, temel olarak soyut kavramsallaştırma ve aktif yaşantı öğrenme yetenekleri baskın olan bireylerdir. Bu bireylerin en önemli özellikleri problem çözme, karar verme, fikirleri pratikte uygulama, fikirlerin mantıksal analizini yapma ve sistematik plânlama yapmadır. Bu öğrenme sitiline ayrıştıran denmesinin nedeni, bu sitile sahip bireyler bir soru veya bir problem için bir tek doğru cevap veya çözümün olduğu geleneksel (conventional) zekâ testleri gibi durumlarda en iyi olmalarıdır. Bu öğrenme sitilinde bilgi organize edilir, özel problemler üzerine odaklanılabilir. Bu bireyler hislerini ifade etmede kontrol altına alınabilirler. Sosyal ve bireyler arası konulardan ziyade problem çözme ve teknik konularda başarılıdırlar. Bireyler problem çözerken sistemli olarak plânlama yaparlar ve yaparak öğrenirler.

Yerleştiren (Accomodator) Öğrenme Sitili

Bu bireylerde, somut yaşantı ve aktif yaşantı öğrenme yetenekleri baskındır. En önemli özellikleri, bir şeyler yapma, plânlar yapma ve yeni deneyimler içinde yer almalarıdır. Bu sitilde, fırsat arama, risk alma, eylemde bulunma vurgulanır. Bu öğrenme sitiline yerleştiren denmesinin nedeni, bu sitile sahip bireyler, değişmelere karşı kendi kendilerine uyum sağlamak zorunda olduğu durumlar için en uygun olmalarıdır. Teori veya plânlar gerçeklere uymadığı durumlarda, yerleştiren sitile sahip bireyler en muhtemel olarak plân veya teoriyi terk ederler. Bu bireyler kendi analitik yeteneklerinden ziyade, bilgi için diğer insanlara son derece güvenirler, sezgisel bir deneme yanılma durumunda problem çözmeye meyillidirler. Bu bireyler insanlarla kolay ilişki kurabilirler, fakat bazen sabırsız gibi görünürler. Öğrenme durumunda bu bireyler açık fikirlidirler ve değişmelere karşı kolaylıkla uyum sağlarlar. Yaparak ve hissederek öğrenme söz konusudur.

4. GREGORC’A GÖRE ÖĞRENME STİLLERİ

Gregorc, öğrenme kuramına göre dört öğrenme stili belirlemiştir. Bunlar; Somut aşamalılık, Soyut aşamalılık; Somut rastlantısallık ve Soyut rastlantısallıktır. Her bir öğrenme stilinin kendine özgü özellikleri olmakla birlikte, benzer yanları da bulunmaktadır. Aşağıda, bu stillerin özellikleri geniş olarak tanımlanmıştır.

Somut Aşamalılık Özelliği

1. El becerilerine dayalı hobilere sahiptir; yapı maketleri, pul toplama, bilgisayar kullanma.

2. Özel ve gerçek örneklere ihtiyaç duyar. Bana göster tutumu içerisindedir.

3. Gerçek ürünler ya da tam bir kopya yardımıyla yaratıcılıklarını gösterme.

4. Yüzeysel değerleri kabul etme-gördüğüm şey aldığım şeydir anlayışına sahiptir.

5. El ile yapılan dokuma, elektronik ile uğraşma, eşyaları yerine oturtma vb. yaşantılara karşı hoşnutluk duyma.

6. Eşyalar arasında ilişki kurma-organize etme, eşyaları çalıştırmaktan hoşlanma, eşyaları düzenleme, örneklere bakarak işleme-çalışma.

7. Zihnindekileri kolayca değiştirmez, önce bu konuda karar vermesi gerekir.

8. Bilgisayarın adım adım işlemesi gibi kolayca çalışma.

9. Toplama, organize etme, düzenleme, sınıflandırma, listeleme, kategorize etme ve sıralama.

10. Yapılandırılmış durumlardan hoşlanma, oturma düzenini ve öğretmenin organize olmasından hoşlanan bir yapıya sahiptir. Eşyaların yeniden düzenlenmesine karşı tahammülü olmayan bir özelliğe sahiptir.

11. Notlar alma; detaylara dikkat etme.

12. Bir işi tam zamanında yapmaktan hoşlanma ve yapılacak işi sonuna kadar sürdürme.

13. Bütün olguları elde ettikten sonra sonucu çıkarma.

14. Ayrıntıya, özel bilgiye, yönergeye ve zamana dikkate etme.

15. Öğretmenin çalışmaları kontrol etmesini isteme.

16. Özel bir bilgi ya da detayları okumaktan zevk alma.

17. Düşüncelerini gördüklerine, hissettiklerine, gözlemlediklerine göre oluşturma.

18. Genelleme ya da yorum türü yanıtlardan ziyade özel yanıtı arama.

19. Gösteri ve kılavuzlanmış örnekleri izleme yoluyla kolay öğrenme.

20. Grupla çalışmaktan kaçınma.

21. Olayları sonuna kadar izleme.

22. İşleri kendi kendilerine yapmayı tercih etme.

23. Birbirini izleyen açıklamalı yönergelere eğilim gösterme.

24. Çevresindekilerin kuralları uymalarını bekleme.

25. Zıtlıklarla birlikte daha iyi öğrenme.

26. Daha önce kullanılmış yaklaşımları güvenilir bulma ve kullanma.

27. Sorunlara yararlı çözümler arama.

28. Sonucu çabucak görme isteği.

29. Olguların, eşyaların gerçek yaşamda nasıl çalıştığını gösterme ve isteme.

30. Sunu biçimdeki dersleri sıkıcı bulma, fiziksel etkinlikler yoluyla öğrenmeyi tercih etme.

31. İşleri devam ettirmekten ve onlarla birlikte olmaktan hoşlanma.

32. İşlerine çaba harcama.

33. Çalışmanın ve çabaların sonucunda sonuçları görmek isteme.

34. Okul işlerini işlerle-uğraşlarla karşılaştırma.

35. Bir şeylerle meşgul olmaya ihtiyaç duyma ve uygulamalı işlere katılma.

36. Zamana özel önem verme ve zamanında bulunma.

37. Son tarihe özel dikkat gösterme.

38. Boşa zaman geçirmemek için tam yönergeleri isteme.

39. Başkaları zamanını çaldıklarında onlara kızma.

40. Diğerleri tarafından işini zamanında yapan olarak adlandırır.

Soyut Aşamalılık Özelliği

Bunların özellikleri entelektüel, mantıklı, kavramsal, rasyonel-gerçekçi ve çalışkan olmaktır. Belirgin özellikleri ise şunlardır;

1. Detaylandırılmış noktalardan daha ziyade fikirler üzerinde konuşmaktan hoşlanma.

2. Diğerleriyle kanıtları eşleştirme ve tartışma yapmaktan hoşlanma.

3. Bilginin müşterisi-tüketicisi olma.

4. Okumayı sevdiği için okuma.

5. Yaşlarına göre zengin bir kelime dağarcığına sahip olma.

6. Tutarlı ve ön görüde bulunma; çalışmaya dalma.

7. İşi tamamlamak için zaman bloklarına ihtiyaç duyma ve ödevleri geliştirmeyi isteme.

8. Grupla çalışmaktan hoşlanmama, düşüneceği ve çalışacağı sessiz bir çevreyi isteme.

9. Herkese kontrol edilen bir özgürlüğü verme anlamında kural ve yasalara uyma.

10. Kendilerini yasaların korucusu olarak görme ve birlikte yaşamada kendini sorumlu tutma.

11. Kitaptaki uygun bilgiyi çıkarma, zekâsına saygı duyulması gerektiğine inanma.

12. Somut bir işi yapmaktan ziyade bir fikir aracılığıyla düşünmeyi tercih etme.

13. Kitapları raporlaştırma ve projeleri araştırmaya karşı eğilimlidirler.

14. Konu alanı konusunda öğretmenlerin uzman olmadığını iddia etme.

15. Nükleer savaşın potansiyeli vb. kavramsal problemlerden güdülenir.

16. Öğrenmeyi öğrenmek için hoşlanma.

17. Soruşturucu bir zekâya sahip olma.

18. Okuma ve sunu biçimdeki dersler yoluyla iyi öğrenme.

19. Nitelikli dersleri isteme, yeteneklerini sergilemede sabırsız olma.

20. Okumayı bir hobi olarak görme.

21. Sonuca ulaşma ve bilgi etmede yeterince zaman isteme.

22. İyi bir ders dinleyicisi olma.

23. Genelde kitap raporları seçme ya da diğer ödev seçimlerine göre okumayı tercih etme.

24. Çok fazla düşünme ile suçlanılır olma.

25. Kılavuzlanmış bağımsız çalışmaktan hoşlanma.

26. Entelektüel bir diplomat olabilme ya da belgeye dayanarak bir tartışmacı olabilme.

27. Yargılamada hislerini dışarıda tutma.

28. Kanıtları yakından inceleme.

29. Entellektüelliğe değer veren az sayıda arkadaş seçme.

30. Herhangi bir değişikliğe gitmeden önce güçlü nedenlere ihtiyacı hissetme.

31. Eşyaları neden ve nasıl böyle olduklarını anlamak isteme.

32. Fikirleri çözümlerken düşünmenin içinde kaybolmuş gibi görünme.

33. Bir soru için çok fazla okuyabilir ya da problemi aslından daha büyük hale getirebilir.

34. Somut ürünlerden ziyade yeni fikirler ve hipotezler yaratma.

35. Çözümleme yapmadan önce yoğun miktarda bilgiye ihtiyaç duyma.

36. Kendisini sürekli yüksek standartta tutma.

37. Az sayıda hataya karşı tolerans-tahammül gösterme.

38. Kendilerini birinci görme anlayışına sahip olma.

39. Üstünlüklerin bir ölçüsü olarak sınıf geçme derecelerini değerlendirme.

40. Zekâlarını sorgularken eleştiri olarak algılar.

Soyut Rastlantısal-Esnek Öğrenme Stili Özelliği

Bu öğrenme stiline sahip bireyler duygusal, yorumlayıcı, duyarlı, bütüncü (tekrar deneyen) ve tematik bir kişiliğe sahiptir. Belirgin özellikleri şunlardır:

1. Dünyayı duyguları aracılığıyla süzme.

2. Duygularını göz önünde bulundurma ve yansıtmak için özgür zamana ihtiyaç duyma.

3. Duygusal konularda ve yaşantılarda çok kolay ağlama.

4. Çevresindeki ruhsal duruma ayak uydurma-uyum sağlama.

5. Yarışmadan kaçınma.

6. Esneklik ve uyum sağlama becerisine sahip fakat bunları yapmak için yeterli zamana ihtiyaç duyma.

7. Değişiklikleri kolayca yorumlama yeteneğinden övgü alma.

8. Esnek bir zaman programına ihtiyaç duyma.

9. Yönergeleri unutma; çok fazla yapılandırılmış ödevleri zor bulma.

10. Düşsel imajların yapılandırılmış fiziksel ürünlere nasıl dönüştürüleceğini bilmeyebilir.

11. Kendine doğru açık olan öğretmenlerle iyi çalışırlar.

12. Diğerleriyle çalışmaktan zevk alma, onlarla özel ilişkiler geliştirmek ve yaratmaktan mutluluk duyma.

13. Çok utanılacak konularda, gizleri saklar.

14. Disiplinli öğretmen ve ailelerine karşı endişelidirler.

15. Başkaları benim hakkında ne düşünecek sorusunu disiplinlerin ötesinde ilgi gösterir.

16. Kitap kaplıklarını, kağıtlarını-ödevlerini ve odasını düzenler ya da kişiselleştirir.

17. Eşyaları güzel olduğu için tutma, pratik kullanımdan daha ziyade kişisel anlamı olduğu için saklama.

18. Tam yanıtlardan daha ziyade yorum ve açıklamaları tercih ederler.

19. Müziğe, şiire, sanata, edebiyata ve dramaya uygun yapısı vardır.

20. Oldukça fazla biçimde kategorilere bölünmüş parçaları ayırma konusunda zorlanırlar.

21. Renkli bir kişiliğe sahip olma.

22. Yaratıcı bir kıvılcım için zamana az ihtiyacı olmak.

23. Fantezi ve taklit etmekten hoşlanır.

24. Düşlemede oldukça aktifliğe sahiptirler.

25. Gerçek korkulara sahiptirler.

26. Duygusal yüzlere sahiptirler ve kalplerini kollarına giydirmişlerdir.

27. Dinlenilmekten ve dikkat edilmekten hoşlanırlar.

28. Akıcı ve heyecan verici bir konuşma özelliğine sahiptirler. Ancak bunun için enerjiye ihtiyaç duyarlar.

29. Sınıf dışı yaşam ruhunu birbirinden ayırt edebilir.

30. Eğer kendi duygularını ifade etme olanağı tanınmazsa, gücenerek ceza alırlar.

31. Doğru bir arkadaşlıkta çok iyi bir duygusallık, dostlukta niyete odaklanma.

32. Özel bir kişi değilse dikkat toplaşımını yapamama.

33. Diğerleri tarafından kontrol edilmekten nefret etme, fakat güvenilir arkadaşlarına böyle davranmaya izin verme.

34. Diğerlerinin zamanlarını göz önünde bulundurma ve birlikte olmak için zaman yaratma.

35. Sözlerle, kibar olmayan sözlerle, dışarıda kalma gibi durumlarda kolaylıkla incinirler.

36. Sempatik ve sıcak kalplidirler, diğerlerinin de böyle davranmasını isterler.

37. İyi dinleyici ve destekleyicidirler.

38. Yaşantıları paylaşmaktan hoşlanırlar.

39. Diğerlerine yardım etmek için kendi işlerini bitirmeden ayrılabilirler.

40. Diğerlerinin duygularına karşı duyarlıdır, duygularına saygı duyan öğretmenlere çok iyi yanıtlar verir.

Somut Rastlantısal Öğrenme Stili Özelliği

Somut rastlantısal öğrenme stiline sahip bireyler, özgün, uygulama, araştırma, seçenek üretme ve risk almada diğerlerine nazaran üstün özelliklere sahiptir. Bu bireylerin belirgin özellikleri şunlardır:

Somut Rastlantısal Öğrenme Stili:

  1. Problemlere çözüm üretme yoluyla güdülenirler.
  2. Çok fazla detay gerektirmeyen problem stratejisini tercih ederler.
  3. Sunulan problemlerin oyunlar ve uyarıcılar şeklinde olmasından hoşlanırlar.
  4. Öğretmenlerin değil, kendilerinin bulduğu yanıtları değerli bulur.
  5. Anlamlı etkinlikleri arzuladığında kendilerine ait yeni problemler üretirler.
  6. Birçok ilginç fikir ve ilgilere sahiptirler.
  7. Fikirlerini kendi mantıksal yapısına göre bir araya getirirler.
  8. Çok rahattırlar.
  9. Seçenek ve fırsat ararlar.
  10. Aynı anda işte etkinlikler ve bir çok proje üretirler.
  11. Bağımsızlığını korumada diğerlerinden farklı bir özelliğe sahiptirler.
  12. Lider olma ve bir takım görevler oluşturmaktan hoşlanırlar.
  13. Diğerleri tarafından kolayca kontrol edilemezler.
  14. Gerçek sorunlarla karşılaşmak ya da eşit yetenektekilerle yarışmaktan hoşlanırlar.
  15. Diğerleriyle olduğu kadar, kendi kendilerine de yarışırlar.
  16. Sıra dışı yanıtlar ya da ne olabileceği konusunda yanıtlar bulmaktan hoşlanırlar.
  17. Birçok alışılmamış yolları denemekten hoşlanır.
  18. Özgün proje ve ürünler üretirler.
  19. Daha önce yapılmamış bir şeyi yapma ya da yaratmak için elindeki fırsatlar aracılığıyla harekete geçerler.
  20. Diğerlerine çözümü zor görünen sorunlara hemencecik yaratıcı biçimde çözümler üretirler.

21. Kendini araştırma ve sorgulamayı isterler.

22. Olayların ya da varlıkların çok farklı çeşitlerini incelemek isterler.

23. Tam kurallara uyma yerine genel anlamda kurallara uyarlar.

24. El becerilerinden hoşlanırlar.

25. Toplum ve onlarla ilgili fikirleri öğrenmek amacıyla sosyal etkileşimi göz ardı ederler.

26. Araştırmayı severler, bunu da daha çok kendi fikirlerini işe koşarak yaparlar.

27. Özel bir yanıtı olmayan problemler ve konularda çok isteklidirler.

28. İnsanlar ve fikirleri konusunda öğrenmek için durumları ve diğer yanları test etmek isterler.

29. Fırsat bulmak ve bir yanıt bulabilmek için risk almayı severler.

30. Sıra dışı durumlardan büyülenirler.

31. Herhangi bir yol izlemeden sorunlara çözüm bulurlar.

32. Farklı çözümleri kullanarak yanıtı bulurlar.

33. Ayrıntıları atlayarak sorunu genel bir bakış ile ele alırlar.

34. Problem çözmede, sezgi ve içe doğma-anlama biçimlerini kullanırlar.

35. Bir işin nasıl işleyeceğini görmek için tehlikeli de olsa yaklaşımları ve denemeleri gayet iyi kullanır.

36. Bir proje boyunca, hiç elde etmediği fikirleri için sürekli değişiklik yaparlar.

37. Bir projeyi bitirmenin önemli olduğuna inandığı kadar, süreç onun için daha önemlidir.

38. İşleme sırasında projeyi sürekli yenilemek için fırsatları değerlendirir.

39. “Eğer değiştirirsem ne olacak?” önemli bir özelliğidir.

40. Fikirleri sıralama ve onu yeniden yapılandırma yetenekleri bulunur.

5. BARSCH’A GÖRE ÖĞRENME STİLLERİ

Barsch’a göre öğrenciler 3 grupta toplanmaktadır.

1. Görsel tip öğrenciler: Bakarak öğrenen, yazılı ödevleri daha çok tercih eden, resimler, grafikler, fotoğraflarla daha iyi öğrenen öğrencilerdir.

2. İşitsel tip öğrenciler: Duyarak öğrenen, sözel tartışmayı seven, dinleyerek daha iyi öğrenen, işitsel araçlara ilgi duyan öğrencilerdir.

3. Devinsel tip öğrenciler: Dokunarak ve hissederek öğrenen, somut araçları kullanmayı, gösteri yapmayı seven öğrencilerdir.

2-ÖĞRETMEN AÇISINDAN ÖĞRETME STRATEJİLERİ

Öğretme yöntemi, eğitim durumları planlanırken belirlenmesi gereken önemli bir öğedir. Çünkü saptanan davranışlar öğrencilere, öğretme yöntemi ile kazandırılmaktadır. Her duruma uyabilecek tek tip bir yöntem yoktur. Hedefler, içerik, öğrenciler ve öğretmen değiştikçe yöntemin biçimi ve kapsamı da değişecektir. Bahsi geçen bu durumlara en uygun yöntem (strateji) en iyi yöntemdir.

Öğretmenin öğretme durumlarında kullanabileceği bilinen belli başlı öğretim stratejilerini ana hatlarıyla aşağıdaki gibi açıklayabilir.

Mehmet TUNÇER

About Mehmet TUNÇER

EĞİTİM VİZYON:Vizyoner Eğitimcilerin Buluşma Adresi.

Check Also

SANAL ZORBALIK (Cyber bullying)

FİLMİ İZLEMEK İÇİN TIKLAYINIZ: https://www.youtube.com/watch?v=be6gjjWdUw4 Sanal zorbalık,“başkalarına zarar vermek amacıyla, iletişim teknolojilerini kullanarak ve bilgi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir