Pazartesi , Aralık 2 2019
Home / ANA SAYFA / 4-TAM ÖĞRENME MODELİ-OKULDA ÖĞRENME (Benjamin S. Bloom)

4-TAM ÖĞRENME MODELİ-OKULDA ÖĞRENME (Benjamin S. Bloom)

RESİM KAYNAK:https://zeynepozelblog.wordpress.com/2016/05/01/bloom-taksonomi-ve-egitsel-uygulamalar/
  • Mehmet TUNÇER
Bloom, geliştirmiş olduğu tam öğrenme modelinde okul ortamı gibi toplu öğrenmelerde gözlenen bireysel farklılıkların nedenlerini incelemekte ve bu tür bireysel farklılıkları öğrenci, okul ve toplum yararına olacak şekilde en aza indirmek için alınması gerekli önlemleri açıklamaya çalışmaktadır. Okulda öğrenme kuramı ya da tam öğrenme modeli, ek zaman ve öğrenme olanakları sağlandığında, hemen hemen tüm öğrencilerin okullarda öğretilmek istenen tüm yeni davranışları öğrenebileceğini ileri sürmektedir. Bloom’a göre; insanlar arasında zihinsel güçler bakımından doğuştan gelen bazı farkların bulunduğunu inkâr edilemez. Ancak bunlar eğitimin ürünü olarak sonradan meydana getirilmekte olanların yanında hemen hemen bir hiçtir. Okulda öğrenmeyi birçok faktör etkilemektedir. Bunların bir bölümü öğrencinin olgunlaşma düzeyi, genel yeteneği, öğretmenin kişilik özellikleri, ailenin sosyo-ekonomik statüsü gibi öğretme-öğrenme süreciyle doğrudan geliştirilemeyecek faktörlerdir. Diğer bölümü ise öğrencilerin dersle ilgili ön öğrenmeleri; ilgisi, tutumu, başarılı olabileceğine olan inancı, öğretim hizmetinin niteliği gibi okullardaki öğretme-öğrenme süreci yoluyla değiştirilebilir değişkenlerdir. Bu durum, öğrenmeyi etkileyen değiştirilebilir özellikleri, öğretme-öğrenme sürecinde olumlu hale getirerek, öğrencilerin öğrenme düzeyinin yükseltilebileceğini göstermektedir. Böylece öğrenciler arasındaki öğrenme farklılıkları en aza indirilebilir ve sonuçta okullar, öğrencilerin kendilerini gerçekleştirmelerine yardım edebilen kurumlar haline gelebilir. Eğitimin, dolayısıyla da okulların etkililik ve verimliliğini en yüksek düzeye çıkarabilecek koşulları belirlemeye çalışan tam öğrenme modelinin üç temel değişkeni vardır. 1.Öğrenci nitelikleri 2.Öğretim hizmetinin niteliği 3.Öğrenme ürünleri 1. ÖĞRENCİ NİTELİKLERİ Bloom’un tam öğrenme modelinin ilk öğesi öğrenci nitelikleridir. Bloom’un üzerinde önemle durduğu öğrenci nitelikleri, Bilişsel Alan Hedefleri (giriş davranışları); Duyuşsal Alan Hedefleri. Devinişsel Alan Hedefleridir. Bilişsel Giriş Davranışları: Eldeki öğrenme ünitesi ya da ünitelerinin öğrenilebilmesi için gerekli olduğu kabul edilen ön öğrenmelerdir. Yapılan araştırmalar, öğrencilerin bilişsel giriş davranışları ile daha sonraki öğrenme ünitelerindeki başarıları arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bilişsel Giriş Davranışları Genel Ve Özel Olmak Üzere İki Grupta İncelenebilir: Tüm öğrenmeler için gerekli olan önbilgiler genel bilişsel giriş davranışları olarak kabul edilmektedir. Öğrencilerin okuduğunu anlama gücü, yazılı ve sözlü anlatım becerisi, mantıksal düşünme gücü genel bilişsel giriş davranışlarına örnek verilebilir. Belli bir ünitenin öğrenilmesi için gerekli olan önbilgiler ise özel bilişsel giriş davranışları olarak adlandırılır. Örneğin bir öğrencinin çarpma işlemini yapabilmesi için toplama işlemini ve çarpım tablosunu bilmesi gerekir. Bu iki önbilgiye sahip olmayan öğrencilerin çarpma işlemini doğru olarak yapması mümkün değildir. A. BİLİŞSEL ALAN BASAMAKLARI (Hedefleri):
  1. Bilgi
  2. Kavrama
  3. Uygulama
  4. Analiz
  5. Sentez
  6. Değerlendirme
1. Bilgi: Bireyin tanım bilgisi düzeyinde edindiği kazanımlardır. Bireyin temel kavramları, ilkeleri olayları, terimleri, yöntemleri bilmesi, tanıması, hatırlaması ve ezbere söylemesi gibi bilişsel süreçleri kapsar. Terimler, olgular, araç gereçler, alışkanlıklar, yönelim ve aşamalı dizilerin, sınıflamaların bilgileri ile ölçütler, yöntemler, ilke ve genellemeler, kuramlar ve yapıların bilgisini içerir. Örneğin öğrenci cümlenin ögelerinden olan dolaylı tümleç, zarf tümleci, özne vs. tanımını yapabiliyorsa bilgi basamağında kazanım edinmiştir. Ya da; -Bir öğrencinin matematik dersinde dört işlem bilgisini taşıması. -Felsefe dersinde akımlarla ilgili temel sınıflamaları hatırlama. -Kurtuluş savaşı ile ilgili tarihleri söyleme. -Coğrafya dersinde bölgelerin adını sayma. -Program geliştirme ile ilgili kavramların tanımını bilme. -Kültür kavramı ile ilgili belli başlı kuramları hatırlayabilme. 2. Kavrama: Bireyin bilgiyi yorumlaması, kendi cümleleriyle ifade etmesidir. Bilgi düzeyinde kazanılmış kavramların özümsenmesi, kendine mal edilmesi, anlamının yakalanması, yorumlanması, bir durumdan başka bir duruma çevirme, geleceğe yönelik kestirimde bulunma, bilgiyi kendi cümleleriyle ifade etmek gibi süreçleri kapsar. Anlamanın en alt basamağını oluşturur. Örneğin, dolaylı tümlecin tanım bilgisini öğrenen öğrencinin, “evde, okulda, işte gibi yer bildiren kelimeler dolaylı tümleç olur.” Demesi onun bilgiyi kavradığını gösterir. Ya da; -Türkiye’deki yağış durumuna ilişkin bilgileri grafiğe dönüştürebilme yeteneği. -Nüfus artışıyla ilgili geleceğe dönük çıkarımda bulunabilme. -Anne sütünün yararlarını farklı örneklerle açıklama. -Belirtke tablosunun faydalarını kavrayabilme -Matematikte kelimelerle ifade edilmiş bir bilgiyi, diğer sembollerle dile getirebilme gücü. -Yabancı bir dilde verilen bir cümleyi Türkçe’ye çevirebilme. -Verilen bir ilkeyi kendi cümleleriyle açıklayabilme. -Verilen bir toplumsal olgunun, gelecekte alabileceği durum hakkında kestirim/öteleme yaparak, durumu gerekçeleriyle açıklayabilme. -Okuduğu metine uygun bir başlık bulma. 3. Uygulama: Bilgilerin yeni durumlara uyarlandığı basamaktır. Öğrencinin kavrama düzeyindeki öğrenmelerine dayanarak, yeni problemleri çözüme ulaştırması, bilgileri işlemlere uygulaması, hesaplaması, yapıp göstermesi gibi süreçlerden oluşur. Yani bir takım soyutlamaları, somut bir biçime dönüştürme, somut olarak yapıp gösterebilme özelliğini içerir.  Öğretmenin verdiği bir cümleyi öğrenci ögelerine ayırabiliyorsa bilgisini kavradığı konuyu uygulayabiliyor demektir. Ya da; -Dört işlemle ilgili bir problemi çözme. -Bilimsel yöntemleri kullanarak ödev hazırlama. -Fizikte kuvvet konusuyla ilgili problemleri çözme. -Tasarlanmış modellere göre bir elbise dikme. -Kadavra üzerinde kas ve kemik çeşitlerini gösterme. -İlk yardım dersinde aldığı bilgileri, spor yaralanmalarında kullanma. -Düzeyine uygun bir metni dil kurallarına uygun olarak okuma. -Yeni öğrendiği İngilizce kelimeleri bir İngiliz’le iletişim kurmak için kullanabilme. 4. Analiz: Bilgilerin ortak özelliklerine ya da farklarına göre ayrıştırılması, bilgilerin ilişkilendirilmesi, karşılaştırılmasıdır. Parçalara ayırma, parçalar arasındaki ilişkileri bulma, bütünü oluşturan ilke ve kuralları tahlil etme, benzerlik ve farklılıkları ortaya koyma gibi süreçlerden oluşur. Bu aşamada tümden gelim önemlidir. Örneğin; öğrencinin “-e, -a, -de, -da” gibi ekleri sınıflayarak bunların dolaylı tümleci belirttiğini söylemesi analiz yaptığını gösterir. Ya da; -Bir cümleyi doğru olarak öğelerine ayıra bilme. -Çevre kirliliğine yol açan nedenleri ortaya koyma. -Değişmenin olumlu ve olumsuz yönlerini tespit etme. -Aile ve toplum arasındaki ilişkileri belirleyebilme. -Olguları, hipotezlerden ayırabilme. -Bir propaganda afişinde yer alan biçim ve örüntüleri fark edebilme. -Giyim atölyesinde kullanılan araçları niteliklerine göre sınıflayabilme 5. Sentez: Bilgileri yeni, özgün bir ürün ortaya koymak için kullanmaktır. Öğeleri, parçaları belli ilişki ve kurallara göre birleştirip, yeni bir bütün oluşturma, özgün fikirlere ulaşabilme. Yeni bir biçime ve formüle kavuşturabilme, yeni şeyler yaratma süreçlerinden oluşur. Üretme, buluş, icat ve yaratıcılık ön plandadır. Öğrenci kendisi yeni bir cümle oluşturup ögelerine ayırabiliyorsa bir ürün ortaya koymuştur denebilir. Ya da; -Bir öğrencinin turizm konusunda özgün bir kompozisyon yazması. -Öğretimde planlama ve değerlendirme dersi ile ilgili yeni bir sınav tekniği hazırlama. -Kültür konusunda orijinal bir makale yazma. -Eğitim sisteminin sorunlarına yeni çözüm önerileri getirebilme. -Deniz kirliliğini önlemek için bir takım projeler tasarlayıp geliştirebilme. -Demokrasinin, insan hayatındaki önemini kendine has bir üslup kullanarak açıklayabilme -Çeşitli durumlara uygun öğretici fıkralar üretebilme. -İletişim sürecinde kullanılabilecek yeni bir yazı stili icat etme. -Bir matematik problemini çözebilmek için yeni ve kısa bir formül önerebilme. 6. Değerlendirme: Bir ürünü, bir görüşü iç ve dış ölçütlere göre eleştirme, takdir etme sonuç çıkarma, özetleme, destekleme, yargılama, tutarsızlıkları gösterme v.b. süreçlerden oluşur. Bir değer biçme standardını kullanma söz konusudur. Bireyin değer hükümlerini kullanması, haklıyı haksızdan ayırt etmesi gibi kazanımları ortaya koyar. Öğrencinin gerekçeleriyle birlikte cümlenin ögelerine yönelik yorumu bu basamağa örnektir (Çiçek, 2009). Ya da; Bir çocuk kitabını olması gereken özelliklere göre eleştirebilme. Kişinin gelişim düzeyine uygun bir yazıyı, makale kurallarına göre değerlendirmesi. Bir ders yazılım programını belli ölçülere göre yargılama. Bir tartışmadaki mantıksal yazıları ortaya koyabilme. Bir sanat eserini, renk uyumu, desen yapısı bakımından takdir edebilme. İyi bir sınavda bulunması gereken temel ilkeleri tartışabilme. Sağlık alanında hüküm süren bir takım yanlış inanışları eleştirebilme. Toplumda kabul gören siyasal felsefeleri, bilimsel kriterlere göre yargılayabilme. Bir makalede dile getirilen örnekleri, iç tutarlılık açısından yorumlayabilme. Bir davranışla ilgili olarak ileri sürülen gerekçeleri, haklılık ölçütlerine göre takdir edebilme. Sosyoloji dersi ile ilgili temel ürün ve süreçleri, belirli ölçütlere göre değerlendirebilme. Bir müzik parçasındaki söz ve melodi bütünlüğünü takdir edebilme. Bir kitapta geçen önemli olayları ana hatları ile özetleyebilme. Yapılan bir inceleme gezisinin yaralı olup olmadığını, gezi planına göre özetleme.
 Basamaklar Özellikler Örnek
Bilgi Bilme, tanıma, hatırlama, ezbere söyleme. Bilimsel yöntemin tanımını yazıp söyleme.
Kavrama Bilgiyi kendine mal etme, kestirme, özümseme, çevirme, başka örneklere uyarlama. Bilimsel yöntemin önemini açıklayabilme.
Uygulama (yansıtma) Yeni problemi çözme, çözüme ulaştırma, işlem yapma, hesap yapma, duruma uyarlama. Bilimsel yöntemi kullanarak ödev hazırlayabilme
Analiz Bütünü parçaya ayırma, ilişkileri bulma, tahlil etme, benzerlik ve farklılıkları ortaya koyma. Bilimsel yöntemin, diğer yöntemlerden farkını ortaya koyabilme.
Sentez Belirli kurallara göre, öğeleri birleştirme, yeni bir bütün oluşturma, özgün fikir geliştirme,kendine özgü bir şeyler üretme. Bilimsel yöntemle ilgili yeni bir yaklaşım geliştirebilme.
Değerlendirme İç ve dış ölçüte göre eleştirme, yargılama, takdir etme, sonuç çıkarma, özetleme. Yapılan bilimsel araştırmalardaki bilimsel yöntem hatalarını eleştirebilme.
B. DUYUŞSAL GİRİŞ ÖZELLİKLERİ; öğrencilerin belli bir öğrenme sürecine girerken, onların bu süreç içinde gösterecekleri çabanın kaynağını oluşturduğu sanılan ilgiler, tutumları ve böyle bir süreçte başarılı olacaklarına inanma ve güvenme derecesinden oluşan özellikler bütünüdür. Bir öğrencinin belli bir üniteyi iyi öğrenebilmesi için bu öğrencinin, öğrenilecek olan yeni üniteye açık olması; o üniteyi öğrenmeye karşı istek duyması ve güçlüklerle karşılaşması halinde bu güçlükleri aşmaya yetecek çabayı göstereceğine güvenmesi gerekir. Bloom, öğrencilerin duyuşsal özelliklerini, okulla ilgili, belli bir dersle ilgili ve akademik benlik tasarımı olmak üzere üç grupta ele almaktadır. Öğrencilerin genel olarak okula yönelik tutumları, ilgisi ve okula gitme isteği okulla ilgili duyuşsal özelliklerini gösterir. Ancak öğrencilerin çok azı okulun tümüne karşı olumsuz duygular geliştirirler. Öğrenciler genellikle okulda aldıkları derslerin bazılarına karşı farklı duygular geliştirirler. Akademik Benlik Tasarımı (Akademik özgüven) ise; öğrencinin akademik yönü baskın olan bir işte başarılı olacağına inanma ve güvenme derecesi olarak tanımlanabilir. (Öğrencinin öğrenme özgeçmişine dayalı olarak herhangi bir öğrenme birimini öğrenip öğrenemeyeceğine ilişkin kendini algılayış tarzıdır.) Diğer bir deyişle bireyin kendine karşı tutumudur. Bireyin kendine karşı tutumu ve akademik olarak kendini algılayış tarzı çevresindekilerin yargılarından etkilenir. Duyuşsal Alan Hedefleri 1. Alma 2. Tepkide Bulunma 3. Değer Verme 4. Örgütleme 5. Kişilik Haline Getirme 1- Alma basamağı: Belirli bir nesne, fikir ya da uyarıcının farkına varmak, dikkat etmek ve duyarlı olma halidir. Farkındalık, almaya isteklilik kontrollü ve seçici dikkati kullanma söz konusudur. Örnekler: Bir sergideki resimlere dikkatle bakmak. Toplumsal sorunlara duyarlılık göstermek. Trafik kurallarına uymanın farkında olma. Eğitimle ilgili yayınları seçmede dikkatli davranma. Mimari,sanat,döşeme,elbise ve benzerlerindeki estetik etkenlerin farkında olma. Başkaları konuşurken dikkatlice takip etme. 2- Tepkide bulunma basamağı: Belli uyarıcılarla ilgilenme, onlara uygun ve bilinçli tepkilerde bulunma, uyarıcıyı arama ve önem verme, yardım etme, tartışmalara katılma, okuma yazma, rapor etme, kurallara uyma, tepkide uysallık, tepkide isteklilik, doyum sağlama gibi süreçlerden oluşur. Örnekler: Bir sanat eseri ile ilgili tartışmaya katılma. Okul ve trafik kurallarına uyma. -Toplumsal kuruluşlarda çalışmaya gönüllü olma. -Sağlıkla ilgili kurallara uymaya razı olma. -Oyun kurallarına uyma. -Boş zamanlarında kitap okumaktan zevk alma. -Verilen bir görevi itiraz etmeden gereğine uygun olarak yapma. -Sabah okula geldiğinde öğretmenlerine ve diğer arkadaşlarına selam verme. -Başkalarının sağlığını korumak için sorumluluk alma ya da kalabalık yerlerde sigara içmeme. 3. Değer verme basamağı: Bu düzeyde sınıflanmış davranışlar,  yeterli derecede tutarlı ve istikrarlı olup, bir inanç veya tutum özelliği kazanır. Takdir etme, olumlu tutum gösterme. Bir olay ya da olguyu tercih etme, kabullenme, değere düşkünlük, adanmışlık, örgütlenme, paylaşma gibi süreçlerden oluşur. Örnekler: -Basketbol maçı yerine bir bilimsel toplantıya gitme. -Günlük hayatta bilimin önemini takdir etme. -Etkili konuşma ve yazma yeteneğini geliştirmeye sürekli istek gösterme. -Demokratik hayatın önemini takdir etme. -Azıcık aşım, ağrısız başım. -“Yurtta sulh, dünyada sulh” ilkesini takdir etme. -Her türlü eleştiriye, değerlendirmeye açık olma. -Vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü korumaya kendini adama. 4. Örgütleme Basamağı: Değerler sistemine yenilerini ekleyerek farklı değerleri bir araya getirme, kararlılık, savunma, formüle etme, sıralama, genelleme ve sentez gibi süreçlerden oluşur. Bu basamakta yazılan hedef cümlelerinin sonunda “kararlı oluş, kararlılık” gibi ifadeler yer alabilir. Hedeflerin davranışa dönüştürülmesinde, “her zaman, her durumda, gerektiğinde başvurma, sorma, teşekkür etme, kızmama, darılmama, savunma, kendi değerleriyle ters düşmeme, özgün davranma, gerekçe göstererek açıklama, tutarlı olma” gibi sözlere yer verilebilir. Örnekler: Bir takım mesleki sorunların giderilmesi için yeni değerler oluşturmaya kararlılık. Bir sanat dergisine abone olma. Problem çözmede planlamanın rolünü benimseme. Okulda mutlu bir sınıf oluşturmak için yeni anlayışlar oluşturmada kararlılık. Yaratandan dolayı, tüm yaratılanları sevme. Beğendiği bir sanat eserinin özelliklerini yakından tanımaya çalışma. Savunduğu siyasi görüşün dayandığı ilkeleri tanımada kararlı oluş. 5. Kişilik Haline Getirme: Bireyin, alışılmış hallerde, duygusal rahatsızlık yaşamadan, benimsediği değerlerle tutarlı davranmasını gerektiren özellikleri içerir. Davranışların, karakter haline dönüşmesi, tutumlarda kararlılık ve netlik, ayırt etme, değiştirme, gözden geçirme, soru sorma, sorun çözme, tercih etme gibi süreçlerden oluşur. Örnekler: Arkadaşları arasında bir sanat aşığı olarak tanınma. -Grup etkinliklerinde işbirliğine uyum sağlama. -Kanunlara karşı sorumlu olmayı alışkanlık haline getirme. -Trafik kurallarına uymayı alışkanlık haline getirme. -Dengeli ve tutarlı bir hayat tarzına sahip olma. -Kanıtlar karşısında, yargılarını ve davranışlarını değiştirmeye alışık olma. -Çevresinde yardım sever kişiliği ile tanınma.
Basamaklar Özellikler Örnek
Alma Belirli bir nesne, fikir ve uyarıcının farkında olmak, almaya açıklık, kontrollü ve seçici dikkat. Demokratik hayat tarzının farkında olabilme
Tepki verme Belirli bir uyarıcıyla ilgilenme, bilinçli tepki verme, tepkide uysallık, isteklilik ve tepkide doyum. Demokratik ilkelere uygun davranışlar oluşturabilme.
Değer verme Bir olay veya olguyu kabullenme, tercih etme, değeri yeğleme, değere adanmışlık, değeri savunma, alışkanlık haline getirme. Demokrasiyle ilgili toplantı, seminer ve panellere katılmada seçici davranma.
Örgütleme Yeni değerler, yeni duyuşsal örüntüler oluşturma, değeri kavramsallaştırma, değerler sistemi örgütleme, kararlı davranma, formüle etme. Gönüllü olarak demokratik kuruluş ve partilerde görev alma.
Niteleme (Bütünleştirme) Özümsenmiş bir değeri, davranış ölçütü haline getirerek, bu değere uygun hayat felsefesi oluşturma, genellenmiş örüntü, nitelenmişlik, hizmet etme, değerle tanınma, sürekli yapma. Toplumda, demokratik kişilik ve tutumlarıyla tanınabilme.
C-DEVİNİŞSEL ALAN HEDEFLERİ 1. Algılama (Uyarlıma) 2. Kurulum 3. Kılavuzlama 4. Beceri Haline Getirme 5. Duruma Uydurma: 1. Algılama (Uyarlıma) Basamağı: Uygun ipuçlarını seçme, belli bir hareket için hazır olma, nasıl yapıldığını dikkatle izleme, gözleme, tanıma, tanımlama gibi süreçlerden oluşur. Örnekler: Çalışmakta olan bir makinenin sesinden, çalışma güçlüklerini tanıma. Dikiş yapmaya başlamadan, iğnenin dikiş makinesinin neresine takılacağını fark etme. Müziği dans biçimine bağlama yeteneği. Yemek yapmada belirli bir tarifeyi takip etme. Çeşitli kumaşların kalite farklarını el yordamıyla fark etme. Beden eğitimi dersinde yapılan vücut hareketlerini gözleyebilme. Müzik dersinde herhangi bir müzik aletinin çalışını izleyebilme. Bir yiyeceğin tadını kontrol etme. 2. Kurulum Basamağı: Belirli bir türdeki hareket veya yaşantı için hazır bulunuşluk düzeyi oluşturma şeklinde tanımlanabilir. Bu basamaktaki davranışlar, zihinsel ya da duyuşsal kurulma ile birlikte bulunabilir. Zihinsel kurulma, bir devinişsel hareketi yapmaya dönük olarak bilişsel anlamda bir hazır bulmayı ifade eder. Bedensel kurulma ise, sergilenecek psikomotor hareket için anatomik olarak dengelemeye dönük bir hazır olmayı ifade eder. Duyuşsal kurulum, yapılacak bedensel hareket için elverişli tutumlar geliştirme olarak tanımlanır. Örnekler: Penaltı atışında kalecinin uygun pozisyona geçmesi. -Araba kullanmak için uygun biçimde koltuğa oturma. -Klavyede on parmak yazı yazmak için elleri hazır pozisyona getirme. -Sofra kurarken yapılan işlerin bilgisini zihinde hazırlama. -Çeşitli dikiş işlemleri için kullanılacak uygun araçları bilme. -Dikiş makinesini işletme eylemini becerikli olarak yapmaya isteklilik. -Kara kalemle bir resim yapmaya karşı olumlu bir duygu oluşturma. -Daktiloda yazı yazmak için büyük bir istek oluşturma. 3. Kılavuzlama Basamağı: Taklit etme, deneme- yanılma, yardımlı-yardımsız yapabilme, gösterme, söküp birleştirme, değiştirme, vurma, yazma, örme gibi süreçlerden oluşur. Bir bireyin öğretmen rehberliğinde veya bir modeli, belirli bir takım ölçütleri dikkate alarak, onun sergilediği davranışları yapmaya dönük çalışmayı ifade eder. Örnekler: Bilgisayarla, öğretmen denetiminde bir konu ile ilgili sunu hazırlama. Öğretmen denetiminde öğrencilerin portre çalışması yapması. Bir dansın adımlarını usta sanatçıya bakarak yapmaya çalışma. En iyi pantolon ütüleme yöntemini, çeşitli yollar deneyerek bulma. İlk yardım bandajlamasını gösterildiği gibi uygulama. 4. Beceri Haline Getirme: Belirli bir işi, kural ve standartlarına uygun yapabilme, inşa etme, ayırma, tamir etme, taslak oluşturma, başkasından yardım almadan icat etme, hareketli gösterme, mekanik olarak icat etme, otomatik sergileme gibi süreçlerden oluşur. Örnekler: Düzgün ve okunaklı bir yazı yazma becerisi gösterme. Bir elbise desenini, bir kumaşa uygulayarak, elbise kesme. Pasta yapımında kullanılan malzemeleri uygun biçimde karıştırabilme. İstenilen nitelikte bilgisayar masası yapabilme. On parmakla daktiloda yardımsız yazı yazabilme. Dans figürünü, usta eğitici olmadan kendi kendine sergileyebilme. 5. Duruma Uydurma: Kazanılan hareketi başka durumlara uyarlama, yeniden düzenleme, başkalaştırma ve kontrol etme gibi süreçlerden oluşur. Örnekler: Word programını kullanan birinin Excel programını da kullanması. Suyun akış biçimine göre yüzme stilini değiştirme. Bir müzik aletini çalmak için kazandığı becerilerle, diğer müzik aletlerini çalabilme. Yeni çıkan bir kelime işlemcisini zorlanmadan kullanma. Dikiş dersinde elde ettiği becerileri, yeni dikiş makinesinde kullanabilme. Basketbol oyununda kazandığı becerileri, hentbol oynarken rahatça kullanabilme. Yaratma Basamağı: Yeni bir duruma uyum sağlamak, bir problemi çözmek için yeni bir hareket biçimi geliştirmek, yeni bir dans figürü ortaya çıkarmak, orijinal davranışlar sergilemek, şekil vermek vb. süreçlerden oluşur. Örnekler: Yeni bir dans figürü ortaya koyabilme. Farklı biçimde bir masa yapabilme. Orijinal bir resim yapabilme. Yeni bir oyun icat etme. Yeni bir elbise stili geliştirme. Yeni bir topa vuruş tekniği geliştirme. Yeni bir araba sürme biçimi geliştirme. Özgün bir yazı stili geliştirme. “Her kız sakız çiğner; ama Çerkez kızı farklı çiğner.” Farklı bir kazak örme becerisi oluşturma. Devinişsel alan hedef aşamaları şeması:
Basamaklar Özellikler Örnek
Algılama Uyarılma, tanıma, gözleme, izleme, beceriyi fark etme, vücudu istenilen konuma getirme, tanımlama, duyu-organlarıyla davranış ve becerileri fark etme. Yeni bir dans figürünün nasıl yapıldığına dikkat ederek gözleme.
Kurulma Zihinsel kurulma, bedensel kurulma ve duyuşsal kurulma, bilişsel hazırlık, tutun oluşturma, bedeni uygun pozisyona getirme. Dansı sergilemek için davranış ve aşamalar bilgisi.
Kılavuzlama Rehber kişiyle yapma, davranışı yardımlı yardımsız olarak sergileme, davranışı işlem basamaklarına uygun yapma, gösterme, sökme, takma, çakma Dansı sergileyen kişiye bakarak hareketleri yapmaya çalışma.
Beceriye dönüştürme Beceri haline getirme, yardım almadan kendi başına yapma, istenen nitelikte ve sürede yapma, sökme, takma, birleştirme, yazma, çizme, kullanma, örme Kendi başına bir dansı kurallarına uygun olarak yapıp gösterme.
Duruma uydurma Kazanılan becerileri ve davranışları, benzer durumlarda kullanma, uyarlama, yeniden düzenleme, değiştirme, yeni problemlere aktarma. Bir dansta elde ettiği becerileri, başka bir dansın hareket ve figürüne uyarlama
Yaratma Yeni ve benzersiz bir davranış, etkinlik sergileme, orijinal bir beceri oluşturma, inşa etme, şekil verme, figür oluşturma, tasarım yapma. Yeni bir dans veya dans figürü, formu, biçimi geliştirme.
2. ÖĞRETİM HİZMETİNİN NİTELİĞİ Öğretimden istenen verimin elde edilebilmesi için, öğretim hizmetlerinin öncelikle öğrencilerin giriş davranışlarına uygun olması gerekmektedir. Öğretim programı öğrencilerin giriş davranışlarına uygun değilse ve öğrencilerin öğrenme ünitesi ile ilgili önbilgilerinde eksikler varsa, yapılan öğretimin niteliği ne kadar iyi olursa olsun başarıya ulaşmaları mümkün değildir. Öğrenme öğretme sürecinin yönetimi demek olan öğretim hizmetinin niteliği, öğrenme başarısını etkileme gücünde olan dört temel faktöre dayanmaktadır. Bunlar; 1. İpuçları (işaretler), 2. Öğrenci Katılımı, 3. Pekiştirme, 4. Dönüt ve Düzeltmedir. 1. İşaretler (İpuçları): Öğretme-öğrenme sürecinde öğrenciye neyi öğreneceğini, bunları niçin ve nasıl öğreneceğini gösteren mesajların tümüne işaretler (ipuçları) adı verilir. Bu mesajlar sözlü olabileceği gibi, yazılı ya da tüm duyu organlarını etkileyecek şekilde gerçek olay veya varlıklar olabilir. Örneğin; öğrenciyi düşünmeye, araştırmaya yönlendiren sorular, öğrenciye verilen yazılı ve sözlü yönergeler, örnekler, kaynak kitaplar, bilgisayar disketleri, gerçek varlık ve olaylar vb. araçlar öğretimin yönetiminde kullanılan birer işarettir. 2. Katılma; öğrencinin istenen davranışı kazanması için kendine sağlanan işaretlerle belli bir düzeyde açık ya da örtük olarak etkileşmesi ve bu çabayı davranışı kazanıncaya kadar devam ettirmesidir. Kısaca, öğrencinin kendisine sağlanan öğretme durumunun ilgili ögeleriyle etkileşmesi ve bu etkileşimi davranışı kazanıncaya kadar sürdürmesidir. 3. Pekiştirme; davranışın tekrar edilme sıklığını arttırma işlemidir. Bu işlemde kullanılan uyarıcılara pekiştireç adı verilmektedir. Olumlu pekiştireçlerin öğrenciye verilmesi, olumsuz pekiştireçlerin de ortamdan çekilmesi davranışın yapılma olasılığını arttırmaktadır. 4. Dönüt ve Düzeltme (Öğrenciye Geribildirim Sağlama) ;öğrenciye öğrenmelerinin doğruluğu ya da yanlışlığı hakkında verilen mesajların tümü dönüttür. Dönüt sadece öğrenme sonuçları hakkında bilgi vermekle kalmayıp öğrencilerin öğrenme güçlük ve eksiklerinin giderilmesine hizmet ettiği ölçüde öğrenme düzeyinin yükselmesine yardım edebilir. Her ünite sonunda yapılan izleme testleri bir dönüttür. Grupla öğretimin bireyselleştirilmesi için, dönüt ve düzeltme etkinliklerinin yapılması gerekir. Dönüt, öğrencinin öğretilmek istenen davranışı ne kadar alıp-almadığını bize bildirir ve bu sonuçlara göre düzeltmeler yapılır. 3. ÖĞRENME ÜRÜNLERİ Bloom’un modelinde öğrenme ürünü, öğrencilerin başarısı, öğrenme hızı ve duyuşsal özelliklerdir. Bloom’a göre eğer öğrencilerin giriş davranışları öğrenme işinin başında eşitlenir ve her üniteden sonra öğrenme eksiklikleri tamamlanır ve öğrenciler için nitelikli bir öğretim hizmeti sunulursa, öğrenciler arasındaki bireysel farklılıklar giderek azalır ve öğrencilerin başarılar artar. Okulda tam öğrenme modelinin hedefi de bunu sağlamaktır. Tam Öğrenme Modelinin Uygulanmasında İzlenen Adımlar:
  1. Dersin özel hedef ve hedef davranışları ile bu hedef davranışların kazandırılacağı öğrenme üniteleri belirlenmelidir.
  2. Ünitenin öğrenilebilmesi için gerekli ön koşul öğrenme-ler belirlenmelidir.
  3. Öğrencilere ön koşul belirleme testi yapılmalıdır.
  4. Bu testin sonucuna göre, eksik olan ön koşul öğrenmeler, tamamlama öğretimi yapılarak öğretilmelidir.
  5. Tamamlama öğretiminden sonra, ünitede hedefe yönelik öğretim etkinliği yapılmalıdır.
  6. Ünitede yer alan tüm davranışlar kazandırıldıktan sonra, izleme değerlendirmesi yapılmalıdır.
  7. İzleme değerlendirmesinden sonra, tam öğrenmeye kavuşamayan öğrenciler için, eksik ve yanlışı düzeltmek üzere öğretme-öğrenme etkinliğine yönlendirilmelidir.
  8. Bu öğrenciler için ek öğretme-öğrenme etkinliğinden sonra, tekrar bir değerlendirme yapılmalıdır.
  9. Beklenen düzeye ulaştıktan sonra diğer üniteye geçilir.
İlave (tamamlayıcı) öğretim etkinlikleri:
  1. Birebir öğretim yapmak
  2. Evde ve okulda ek öğretim yapmak
  3. Konuyu tekrar ve bol örnekle anlatmak
  4. Grupla öğretim yapmak
  5. Programlı öğretim yapmak
  6. Akademik oyunlarla öğretim yapmak
  7. Farklı yöntemler kullanarak öğretim yapmak
  8. Kaynak ve yardımcı kitaplarla öğretim yapmak
Bloom’un  Modelinin Olumlu Yönleri:
  • Her öğrencinin kendi hızında ilerlemesine imkân tanır.
  • Öğrenciye ihtiyacı olduğa kadar zaman verir.
  • Öğrenciler arasında eşitliği sağlar.
  • Öğrenme ürünleri sürekli olarak değerlendirilir.
  • Süreç öğrencilerin düzeyine göre ayarlanabilir.
  • Öğrencilerin başarı düzeylerinde olumlu etki yapar.
  • Aşamalı öğrenmede sonraki öğrenmelerde süre kısalır.
  • Akademik özgüvende artış sağlar.
  • Öğrencilerin kendilerine olan güvenini arttırır.
  • Öğrenci bir sonraki ünite için gerekli giriş davranışlarını-becerilerini kazanmış olur.
  • Öğretmenin öğretim için daha iyi hazırlanmasını sağlar.
Modelin Sınırlılıkları:
  • Daha çok zaman ayrılması.
    • Hazırlıkların çokluğu.
    • Öğretmen açısından uygulama zorluğu.
    • Tüm öğrenciler aynı hızda ilerleyemez.
    • Yeniden öğretim yapıldığında çok çeşitli öğretim araçları gerekir.
    • Her bir ünite için farklı testler-sınamalar gereklidir.

About Mehmet TUNÇER

EĞİTİM VİZYON:Vizyoner Eğitimcilerin Buluşma Adresi.

Check Also

KADINHANI İLÇESİ (Konya) BEŞERİ VE EKONOMİK COĞRAFYASI

Konya’nın bir ilçesi olan Kadınhanı hakkında yapılmış yüksek lisans tezi. Kadınhanı ilçesini beşeri ve ekonomik coğrafya açısından kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir